Yapı Statiği #09 | Çerçevelerde Kesme ve Moment Diyagramları; Süperpozisyonla Moment Diyagramı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir çelik çerçeveye kiriş yükü ve rüzgâr geliyor: kolon eğiliyor, kiriş sarkıyor, kayıcı ayak kayıyor. Ama rijit köşede kolonla kiriş arasındaki dik açı korunuyor. Açılışta bunu 3D animasyonda görüyoruz; açıyı koruyan köşe momentini ve çerçevenin bütün diyagramlarını buluyoruz. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Yöntem: önce tepkiler, sonra her eleman ayrı; uçlarda normal kuvvet, kesme, moment; dış moment yoksa moment köşeyi döner. - İşaret: bu derste diyagram basınç tarafına; betonarme projelerde çoğu zaman çekme tarafına. Hangisi olursa, bütün çerçevede aynı. - Portal çerçeve (kirişte 4 kN/m, B'de 6 kN): tepkiler 96 / 6 = 16 kN, 8 kN ve 6 kN. - Sol kolon: N = −8 kN, V = 6 kN, tepede M = 24 kN·m (çekme iç yüzde); sağ kolon yalnız 16 kN basınç. - Kiriş: kesme 8'den −16'ya, x = 2 m'de sıfır; moment 24 → 32 → 0; kontrol 48 − 72 + 24 = 0. - Süperpozisyon: uç momentleri doğrusu (24 → 0) + basit kiriş parabolü (18); ortada 12 + 18 = 30; en büyük 32, 24 + 18 = 42 değil. - Üç tuzak: köşede momenti unutmak, işaret kuralını karıştırmak, en büyükleri toplamak. Bölümler: 0:00 Geçen ders ve bugün 0:17 Köşede ne oluyor? 0:47 Çerçevede yöntem ve işaret 1:28 Önce tepkiler 1:56 Kolonlar 2:37 Kiriş: kesme ve moment 3:22 Kontrol ve üç diyagram 3:58 Süperpozisyonla moment diyagramı 4:35 Üç tuzak 4:58 Özet ve sıradaki ders Sıradaki derste eğilmeden taşıyan iki yapıya geçiyoruz: kablolar ve üç mafsallı kemer. Kaynak kitap: R. C. Hibbeler, Structural Analysis, 9. baskı, Bölüm 4.4–4.5. Konu sırası ve problem tipleri kitaptan alındı; yapılar ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Yapı Statiği serisinin dokuzuncu dersi.