Genel Kimya #06 | Kimyasal Bağlar: Lewis Yapıları ve VSEPR

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: su molekülü neden doğrusal değil, bağ açısı kaç derece? Doğru cevap: oksijenin çevresinde dört elektron grubu var, ikisi ortaklanmamış çift; molekül açısal, açı 104.5°. Yalnız bağları sayan iki grup bulur, suyu doğrusal sanır ve 180° der. Genel Kimya serisinin bu dersinde iyonik ve kovalent bağı, elektronegatifliği, Lewis yapılarını, formal yükü ve rezonansı kuruyor; VSEPR modeliyle molekülün şeklini ve polaritesini buluyoruz. Bu derste: - İyonik bağ: Lewis nokta simgeleri, elektron aktarımı (K⁺ ve S²⁻ → K₂S); NaCl'de iyonlaşma 147 kJ/mol harcar, örgü 786 kJ/mol verir - Kovalent bağ: elektron çifti paylaşımı, oktet kuralı (hidrojende 2); tekli, ikili, üçlü bağ; ortaklanmamış çift - Elektronegatiflik (Pauling): F 4.0, O 3.5, Cl 3.0, H 2.1; HCl'de fark 0.9, polar kovalent bağ - Lewis yapısı dört adımda: elektronları say, iskeleti kur, dış atomlara oktet, kalanı merkeze - Formal yük = değerlik e⁻ − ortaklanmamış e⁻ − bağ sayısı; ozonda rezonans - VSEPR: 2 grup doğrusal 180°, 3 grup düzlem üçgen 120°, 4 grup dörtyüzlü 109.5°; CH₄ 109.5°, NH₃ 107°, H₂O 104.5° - Dipol momenti: bağ dipollerinin vektör toplamı; CO₂ apolar, H₂O polar (1.94 D) - Klasik yanlışlar: ortaklanmamış çifti saymamak, çift bağı iki grup saymak, polar bağı polar molekül sanmak - Soru 1 (a–c): nitrozil klorür (ClNO) 18 değerlik elektronu, iskelet Cl—N—O, dış atomlara oktet - Soru 1 (d, e): N=O çift bağı, bütün formal yükler sıfır; oksijen merkezde olsaydı +1 ve −1 - Soru 1 (f, g): üç grup, düzlem üçgen düzen, açısal molekül, açı 120°'den biraz küçük; polar - Soru 2: CCl₄ apolar, CH₂Cl₂ ve PCl₃ polar; üçünde de dört grup, fark simetriden ve dış atomlardan Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:41 Kaynak Kitap ve Seri Haritası 1:00 İyonik Bağ ve Lewis Nokta Simgeleri 1:30 İyon Yükleri ve Örgü Enerjisi 2:01 Kovalent Bağ ve Oktet Kuralı 2:30 Elektronegatiflik ve Polar Bağ 3:08 Lewis Yapısı: Dört Adım 3:44 Formal Yük 4:06 Rezonans: Ozon 4:26 VSEPR Modeli ve Elektron Düzenleri 4:56 Ortaklanmamış Çift ve Molekül Geometrisi 5:24 Dipol Momenti ve Polarite 5:56 Üç Klasik Tuzak 6:20 Soru 1: Nitrozil Klorür 6:56 Soru 1 (a): Değerlik Elektronları 7:22 Soru 1 (b): İskelet 7:50 Soru 1 (c): Dış Atomlara Oktet 8:20 Soru 1 (d): Oktet Denetimi ve Çift Bağ 8:57 Soru 1 (e): Formal Yük 9:40 Soru 1 (f): Şekil ve Bağ Açısı 10:15 Soru 1 (g): Polarite 10:56 Soru 2: Üç Molekülde Polarite 11:28 Soru 2 (a): Karbon Tetraklorür 12:04 Soru 2 (b): Diklorometan 12:46 Soru 2 (c): Fosfor Triklorür 13:24 Soru 2: Sonuç, Sağlama ve Hata 14:02 Bu Derste Öğrendiklerimiz 14:24 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste moleküller arası kuvvetler, sıvılar ve katılar. Kaynak: Darrell D. Ebbing, Steven D. Gammon, General Chemistry, 11. baskı (Cengage, 2017), Bölüm 9 (§9.1–9.2, §9.4–9.7, §9.9) ve Bölüm 10 (§10.1–10.2) (konu sırası, tanım ve problem tipi). Birimler SI; enerji kJ/mol, bağ açısı derece, dipol momenti debye (D). Örnekler özgündür. Genel Kimya serisinin 6. dersi. Ön koşul: mol kavramı, stokiyometri, gazlar, termokimya ve atomun elektron yapısı.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.