Motorlar #09 | Gerçek Çevrim, Kısmi Gaz ve Egzoz Süreci
Termik MotorlarEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Zorlanan bir motorun egzoz manifoldu karanlıkta kızıl parlayabilir. Neden bu kadar sıcak? İş zamanının sonunda egzoz valfi açıldığında silindirdeki gaz hâlâ 1780 kelvin dolayındadır ve büyük bir hızla dışarı fırlar. Bir de şu soru: gerçek motorun verimi, Otto çevriminin verdiği değere neden hiç ulaşmaz? Bugün gerçek çevrimi, kısmi gazı ve egzoz sürecini öğreniyoruz. Bu derste: - Gerçek Çevrim Neden Farklı?: Gerçek çevrim, hava standart çevrimden birkaç noktada ayrılır. Birincisi: çevrim açıktır, gazın bileşimi değişir ve segmanlardan bir miktar gaz kaçar. - Pratik Kural: 0.85 × Otto: Bu farkların toplam etkisi için kitap pratik bir kural verir: gerçek dört zamanlı buji ateşlemeli motorun indike ısıl verimi, Otto çevriminin verdiğinin yaklaşık 0.85 katıdır. - Kısmi Gaz: Şimdi kısmi gaz. Gaz kelebeği kısıldığında emme manifoldundaki basınç düşer. Silindir daha düşük basınçta, daha az hava ile dolar; yakıt da aynı oranda azaltılır. - Aşırı Doldurma: Aşırı doldurmada tersi olur. Kompresör ya da turbo emme basıncını atmosferin üstüne çıkarır; silindire daha çok hava ve yakıt girer, bütün basınçlar ve iş artar. - Egzoz Süreci: Boşalma: Son olarak egzoz süreci. İki adımdan oluşur: egzoz boşalması ve egzoz zamanı. Egzoz valfi açıldığında yüksek basınçlı gazın büyük kısmı basınç farkıyla dışarı fırlar ve genişlerken soğur. - Artık Gaz Oranı: Egzoz zamanının sonunda ölü hacimde bir miktar egzoz gazı kalır ve yeni karışıma katılır. Bölümler: 0:00 Neden bu kadar sıcak? 0:27 Gerçek Çevrim Neden Farklı? 1:25 Pratik Kural: 0.85 × Otto 1:54 Kısmi Gaz 2:32 Aşırı Doldurma 2:56 Egzoz Süreci: Boşalma 4:01 Artık Gaz Oranı 4:47 Özet ve Sıradaki Ders Bir sonraki derste Diesel ve dual çevrimleri ve üç çevrimin karşılaştırması. Kaynak kitap: Willard W. Pulkrabek, Engineering Fundamentals of the Internal Combustion Engine, 2. baskı — 3-3 … 3-5 (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Motorlar serisinin dokuzuncu dersi.