Ulaştırma #08 | Dere Kurbası: Far Görüşü ve Alt Geçit
Karayolu Geometrik Elemanlarının TasarımıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Açılıştaki 3D animasyonda gündüz bir dere kurbasında görüş tamamen açık; sonra gece oluyor ve sürücü yalnızca farlarının aydınlattığı yolu görüyor. Kısa ve keskin bir çukurda ışık karşı yokuşa erken çarpıyor, durma mesafesinin geri kalanı karanlıkta kalıyor. Kurba uzatılınca ışık daha uzağa ulaşıyor ve engel aydınlanıyor. Bu derste dere kurbasının en küçük uzunluğunu ve köprü altı açıklığını hesaplıyoruz. Bu derste: - Dere kurbasında gündüz görüş sorunsuz; ölçüt gece far görüşü: far yüksekliği H ve ışık açısı β. - Görüş mesafesi kurbadan kısaysa Lm = A S² / (200 (H + S tan β)); uzunsa Lm = 2S − 200 (H + S tan β) / A. - Metrik değerlerle (H = 0.6 m, β = 1°) payda 120 + 3.5 S; K = SSD² / (120 + 3.5 SSD); alt sınır kretteki gibi. - Özgün örnek: 90 km/h, −%4 → +%2 (A 6): K ≈ 36.1 → 37, L = 222 m, çukur nokta 148 m'de. - Önceki dersteki dere örneği (K 30) gece ancak ≈ 82 km/h'e kadar yeterli. - Alt geçit: köprünün alt yüzü görüşü kesebilir; kamyon şoförü gözü 2.4 m, stop lambası 0.6 m → payda 800 (Hc − 1.5); mevcut kurbada açıklık Hc = A S² / (800 L) + 1.5. - Özgün örnek: −%4 → +%3, L 260 m, köprü PVI üstünde: görüş için Hc ≈ 2.30 m; araç yüksekliği için en az ≈ 4.4 m, tercihen ≈ 5 m; büyüğü seçilir. - Kret mi dere mi: 50 km/h'te dere (K 11.7 / 6), 90 km/h'te eşit (36.2 / 36.1), 120 km/h'te kret (92.5 / 61.9) daha uzun kurba ister. - Üç tuzak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:19 Bir Bakış: Gece Çukurda Görmek 0:46 Dere Kurbasında Far Görüşü 1:16 K Değeri: Dere Kurbası 1:42 Örnek 1: En Kısa Dere Kurbası 2:14 Alt Geçit: Köprü Altında Görüş 2:54 Örnek 2: Köprü Açıklığı 3:37 Kret mi, Dere mi? 4:15 Üç Tuzak 4:35 Özet Bir sonraki derste yatay kurbalar, viraj dinamiği ve dever. Kaynak kitap: F. L. Mannering, S. S. Washburn, Principles of Highway Engineering and Traffic Analysis, 7. baskı (Wiley, 2020), Bölüm 3.3.4 ve 3.3.6. Kitap ABD birimleriyle yazar; derste metrik değerler kullanıldı (far 0.6 m ve 1° → 120 + 3.5 S; kamyon gözü 2.4 m, stop lambası 0.6 m; açıklık 14.5 ft ≈ 4.4 m, 16.5 ft ≈ 5 m). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Açılıştaki 3D klipte düşey ölçek abartılıdır. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Ulaştırma serisinin 8. dersi. Ön koşul: önceki dersler (durma mesafesi, düşey kurbalar, kret kurbası).
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.