Tıbbi Biyoloji ve Genetik #06 | Gen İfadesinin Düzenlenmesi ve Epigenetik

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Vücudumuzdaki hücrelerin neredeyse hepsi aynı genomu taşır; peki bir karaciğer hücresiyle bir sinir hücresi nasıl bu kadar farklı olur? Bu derste DNA dizisi değişmeden genlerin nasıl açılıp kapandığını, epigenetik işaretleri, alelik dengesizliği, genomik damgalanmayı ve X inaktivasyonunu adım adım görüyoruz. Bu derste: - Epigenetik nedir: dizinin üstündeki işaretler ve yemek kitabı benzetmesi - DNA metilasyonu: 5-metilsitozin, CpG, susturma; sitozinlerin yaklaşık %5'i - Silinme ve 5-hidroksimetilsitozin: %0.1–1; 5 ve 50 kat karşılaştırması - Histon değişiklikleri: H3K9 metilasyonu, H3K27 asetilasyonu, adlandırma ve yük - ENCODE: 12 × 50 = 600 kromatin profili - Histon varyantları (CENP-A, H2A.X) ve genomun üç boyutlu düzeni - Gen ifadesi sayılarla: 300 bin mRNA; 30 binde 1 ve %1 - Alelik dengesizlik: 50/50, 80/20 = 4 kat, 100/0; 1000–4000 gen - Tek alelli ifade, genomik damgalanma (≈ 100 gen = %0.5), X inaktivasyonu, Barr cisimciği ve XIST Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:26 Bir Bakış: Kromatin Açılıyor 1:04 Epigenetik Nedir? 1:51 DNA Metilasyonu 2:40 Silinme ve 5-hmC 3:30 Histon Değişiklikleri 4:31 ENCODE: İşaretlerin Haritası 5:02 Histon Varyantları ve 3B Düzen 5:45 Gen İfadesi Sayılarla 6:26 Alelik Dengesizlik 7:32 Tek Alelli İfade 8:15 Genomik Damgalanma 9:21 X İnaktivasyonu 10:34 XIST: Susturmanın Anahtarı 11:18 Tıpta Epigenetik 11:57 Üç Yanılgı 12:33 Özet 13:11 Sıradaki Ders Sıradaki ders: mutasyon ve polimorfizm. Kaynak kitap: R. L. Nussbaum, R. R. McInnes, H. F. Willard, Thompson & Thompson Genetics in Medicine, 8. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 3. Kitabın Türkçe çevirisi yok; Türkçe terimler Guyton Tıbbi Fizyoloji ve Lippincott Biyokimya Türkçe baskılarından. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve hesap örnekleri özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Tıbbi Biyoloji ve Genetik serisinin 6. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.