Bilgisayar Mimarisi #11 | Komut Kümesi: Donanımın Dili ve Saklı Program
Assembly Komut Yapıları ve TasarımıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Aynı C programını derlediğimizde neden her işlemcide aynı makine komutlarıyla çalışmaz? Bu derste komut kümesi kavramını, RISC-V, MIPS ve Intel x86 lehçelerini, 1947 sade donanım ilkesini ve saklı program belleğini kuruyor; üç özgün sınav sorusunu adım adım çözüp Bölüm 2'nin tam yol haritasını çıkarıyoruz. Bu derste: 1. Komut kümesi: donanım ile program arasındaki sözcük dağarcığı ve lehçe benzetmesi 2. RISC-V (2010), MIPS (1980'ler) ve Intel x86 (1970'ler); ortak tasarım hedefleri ve 1947 donanım sadeliği ilkesi 3. Saklı program kavramı: komutlar ve veriler aynı bellekte sayı olarak saklanır 4. Örnek 1: 1200 komut ve 600 veri sözcüğü ile bayt adresli bellek haritası, son bayt tuzağı ve iki yoldan sağlama 5. Örnek 2: aynı komut kümesinde CPI ve saat frekansı kıyası (2,56 s vs 2,40 s) 6. Örnek 3: işlem kodu bit genişliği (37 işlem için 6 bit = 64 kod, 100 işlem için 7 bit) 7. Bölüm 2 yol haritası: Aritmetik akıştan sıralama örneğine kadar komut aileleri Bölümler: 0:00 Aynı Program Neden Farklı Çalışır? 0:46 Kaynak Kitap ve Konu Kapsamı 1:03 Komut Kümesi ve Lehçe Benzetmesi 1:42 RISC-V, MIPS, x86 ve 1947 İlkesi 2:33 Saklı Program Kavramı 3:11 Örnek 1: Bellek Haritası Sorusu 3:47 Örnek 1: Adım Adım Çözüm ve Sağlama 5:41 Örnek 2: Aynı ISA, Farklı CPI ve Frekans 7:20 Örnek 3: İşlem Kodu Bit Genişliği 8:32 Bölüm 2 Komut Aileleri Yol Haritası 9:23 Bu Derste Öğrendiklerimiz 10:04 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Konu Bir sonraki derste Aritmetik akış: iki kaynak, tek hedef konusunda, toplama ve çıkarma komutlarının iki kaynaktan nasıl okuyup tek hedefe yazdığını adım adım göreceğiz. Kaynak kitap: David A. Patterson ve John L. Hennessy, Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface, RISC-V Edition, 1. baskı (2018, ISBN 9780128122754), §2.1 Introduction (basılı s. 166–169; PDF s. 166–169, §2.2 öncesi). Kavram ve konu sırası kaynak kitaptan izlenir; anlatım, şemalar ve sayısal örnekler özgündür. Kitaptan metin, şekil veya problem kopyalanmamıştır. Bilgisayar Mimarisi serisi. Ön koşul: Bilgisayarın beş bileşeni, saat frekansı, CPI ve CPU süresi. Hedef kitle: bilgisayar mühendisliği ve yazılım öğrencileri.