Statik #07 | İki ve Üç Kuvvetli Elemanlar, Statik Belirlilik: Etki Çizgileri ve Mesnetler

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Altı metrelik bir kirişe düzgün yayılı 12 kN yük koyup ortasına üçüncü bir mesnet ekliyoruz. Her mesnet kaç kN taşır? Denklemleri yazıp çözerim diyorsan, dersin sonundaki 3D deney seni şaşırtabilir: aynı yük altında, orta mesnet yalnızca birkaç milimetre inince mesnetlerin okuduğu değerler tamamen değişiyor. Yol boyunca işimizi kolaylaştıran iki özel durumu ve bir yapının statikle çözülebilir olup olmadığını nasıl anlayacağımızı öğreniyoruz. Hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - İki kuvvetli eleman: yalnız iki noktadan yüklenir; kuvvetler eşit, zıt ve iki noktayı birleştiren doğru üzerindedir (aksi hâlde kuvvet çifti oluşur ve eleman döner) - Örnek: duvara menteşeli 2.4 m kol, eğik dikme ve 3 kN tabela → üçgen 0.9–1.2–1.5 m, sin = 0.6, cos = 0.8 → F = 7.2 / 0.72 = 10 kN (basınç), A_x = −8 kN (duvara doğru), A_y = −3 kN (aşağı); sağlama ΣM_B = 0 - Üç kuvvetli eleman: etki çizgileri tek noktada kesişir ya da paraleldir → O noktası, eğim 0.9 / 2.4 = 3 / 8 = 0.375, menteşe kuvveti yaklaşık 8.54 kN - Statik belirlilik: bilinmeyen sayısı ile üç denge denklemini karşılaştırmak (menteşe + makara belirli; iki menteşe, ankastre + makara belirsiz) - Dengesiz mesnetler: tepkilerin hepsi paralel (kayar), hepsi tek noktadan geçer (döner) ya da az (kısmen tutulmuş) - Üç klasik tuzak ve girişteki sorunun cevabı: üç mesnetli kiriş statikçe belirsiz; cevap kirişin eğilmesine bağlı (Mukavemet) Bölümler: 0:00 Giriş 0:03 Üçüncü mesnet: kim ne kadar taşır? 0:46 İki kuvvetli eleman 1:42 Örnek: duvar kolu ve eğik dikme 4:05 Üç kuvvetli eleman: tek noktada kesişme 5:21 Statik belirlilik 6:01 Dengesiz mesnet dizilişleri 6:51 Üç klasik tuzak 7:21 Cevap ve özet Sıradaki ders: kafes sistemler, düğüm noktaları yöntemi. Kaynak kitap: R. C. Hibbeler, Engineering Mechanics: Statics, 14. baskı — Bölüm 5.4, 5.7. Örnekler özgündür. İnşaat, Makine, Mekatronik ve İnşaat Teknolojileri öğrencileri için Statik (Mühendislik Mekaniği) serisinin yedinci dersi.