Bilgisayar Mimarisi #21 | Eşzamanlama: Veri Yarışı, Atomik İşlemler ve Kilit
Assembly Komut Yapıları ve TasarımıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
İki iş parçacığı aynı sayacı kilitsiz artırdığında toplam neden olması gerekenden küçük çıkar? Bu derste çok çekirdekli sistemlerde veri yarışı tanımını, karşılıklı dışlama ve kilitli oda anahtarı modelini, donanımın atomik oku-değiştir ilkelini ve RISC-V'in lr.d ile sc.d komut çiftini adım adım kuruyor; üç özgün sınav sorusuyla olası sayaç değerlerini, atomik değiş-tokuş izini ve serileşme maliyetini hesaplıyoruz. Bu derste: 1. Bağımsız paralellik ile işbirliği farkı ve veri yarışının dört koşulu 2. Karşılıklı dışlama, kritik bölge ve kilitli oda anahtarı zihinsel modeli 3. Bölünemez atomik oku-değiştir ilkesi ve atomik değiş-tokuş (swap) ile kilit 4. RISC-V'in iki komutlu çözümü: load-reserved (lr.d), store-conditional (sc.d) ve again döngüsü 5. Örnek 1: İki iş parçacığının ikişer artışında 70 serpiştirme ile olası sayaç değerleri {2, 3, 4} ve neden 1 olamaz 6. Örnek 2: Üç işlemcinin atomik swap(1) yarışı (0, 1, 1) ve ayrı oku-yaz tuzağı 7. Örnek 3: İki işlemcide lr.d/sc.d izi ve dört işlemcinin kritik bölgede 60 ns bekleme maliyeti Bölümler: 0:00 İki İş Parçacığı Aynı Sayacı Artırırsa 0:38 Kaynak Kitap ve Konu Kapsamı 1:00 Veri Yarışı ve Kilitli Oda Anahtarı 1:49 Atomik İşlemler, lr.d ve sc.d 3:21 Örnek 1: Sayaç Serpiştirme Sorusu 3:53 Örnek 1: 70 Serpiştirme ve Neden 1 Olamaz 5:26 Örnek 2: Atomik Değiş-Tokuşla Kilit İzi 6:40 Örnek 3: lr.d/sc.d İzi ve Serileşme Maliyeti 8:31 Bu Derste Öğrendiklerimiz 9:15 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Konu Bir sonraki derste Programı çevirmek ve başlatmak konusunda, derleyiciden birleştiriciye ve bağlayıcıya kadar bir C programının çalıştırılabilir makine koduna dönüşümünü adım adım göreceğiz. Kaynak kitap: David A. Patterson ve John L. Hennessy, Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface, RISC-V Edition, 1. baskı (2018, ISBN 9780128122754), §2.11 Parallelism and Instructions: Synchronization (basılı s. 249–254; PDF s. 249–254, §2.12 öncesi). Kavram ve konu sırası kaynak kitaptan izlenir; anlatım, şemalar ve sayısal örnekler özgündür. Kitaptan metin, şekil veya problem kopyalanmamıştır. Bilgisayar Mimarisi serisi. Ön koşul: RISC-V bellek komutları (ld, sd), dallanma komutları ve çok çekirdekli yürütme. Hedef kitle: bilgisayar mühendisliği ve yazılım öğrencileri.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.